Trường Nà Khoang nằm giữa ngôi làng của dân tộc Thái – nơi có lối sống văn hóa, sinh hoạt cộng đồng đa dạng và phong phú. Lấy cảm hứng thiết kế từ những đóa hoa giữa núi đồi, mỗi mái nhà có độ nghiêng khác nhau tựa như điệu múa đa dạng, nhịp nhàng.

Khu vực lớp tiểu học bố trí theo tuyến – hành lang bên. Khu vực lớp mầm non bố trí theo cụm – hành lang giữa, kết nối với nhau bằng sân khấu xếp đá sử dụng chung, ăn nhập với ruộng bậc thang.

Tường được xây kết hợp nhiều loại vật liệu như cách dệt thổ cẩm với những ô họa tiết đặc trưng nổi lên trên bề mặt, sử dụng kết hợp vật liệu bằng gạch đất không nung làm tại chỗ từ nguồn đất đào móng, đất bạc màu sẵn có tại địa phương và những viên sỏi được bà con chung tay góp sức nhặt từ suối mang về.

Sử dụng đất phế thải từ công tác đào móng để làm gạch, kết hợp đá suối được phụ huynh đóng góp. Trường Đao sử dụng gạch đất không nhung - đất trộn phụ gia ép thủy lực thành viên gạch, kết hợp với mái lá cọ tại chỗ, đảm bảo ấm về đông, mát về hè. Các vật liệu địa phương giúp giá thành công trình giảm, bà con tham gia xây dựng và bảo trì dễ dàng, không làm ô nhiễm môi trường, có tính giáo giục mạnh mẽ cho các em học sinh và các cộng đồng khác.

Bản Lỷ nằm ở thung lũng xã Chiềng Khoang, huyện Quỳnh Nhai, Sơn La, bao quanh bởi dãy núi hùng vĩ, dòng sông và ruộng lúa xanh ngát. Dân cư chủ yếu là đồng bào dân tộc Thái, địa bàn rừng núi hiểm trở, đường xá đi lại khó khăn, đời sống bà con rất thiếu thốn, vất vả. Hàng ngày, các em học sinh phải băng qua sông núi đến trường. Tuy nhiên, điểm trường hiện trạng đã xuống cấp, dột nát, không đủ lớp học cho các em.

Từ những trăn trở đó, Quỹ Trò Nghèo Vùng Cao, Đơn vị tài trợ VN Help, Văn phòng Kiến trúc 1+1>2 đã cùng nhau thực hiện dự án với mục tiêu cải tạo, xây mới trường với đầy đủ các không gian học tập, sinh hoạt nhằm đảm bảo tiện nghi, đáp ứng các tiêu chuẩn chiếu sáng, thông gió, cách âm trường học.

Khu đất được chia làm 2 phần: tiểu học và mầm non có sân chơi và lối tiếp cận độc lập. Để giảm chi phí xây dựng, lớp học cũ được tận dụng cải tạo, kết nối cùng khối nhà xây mới thành một thể thống nhất, đan xen các khoảng trống, cây xanh, sân chơi. Không gian chức năng bố trí theo hướng Bắc – Nam tránh bức xạ mặt trời. Những lớp học vuông vắn xếp nối tiếp với hành lang nội bộ, sân trong mở ra bức tranh đồng ruộng thơ mộng phía sau, tạo thêm không gian sinh hoạt ngoài trời, thể dục thể thao, vui chơi cho trẻ nhỏ.

Thiết kế có ngôn ngữ thích ứng với kiến trúc bản địa. Hình thái trường như tiếp nối những mái nhà sàn trong bản, vừa hài hòa vừa nổi bật. Các khối lớp học đường nét đơn giản, mạch lạc kết hợp những chi tiết điểm nhấn như cửa, tường xếp gạch, mái gấp tạo không gian, hình ảnh thú vị, thân thiện.

Kết cấu thép nhẹ và mái tôn đa sắc, gợi nhấn nhá thêm cho khung cảnh. Trên con đường nhỏ bắc qua sông, các em có thể nhìn thấy ngôi trường thân thương của mình từ xa.

Để tiết kiệm kinh phí, đảm bảo khả năng cách nhiệt mát về hè, ấm về đông, gạch xây trường được làm từ đất tại chỗ, tận dụng công tác san lấp mặt bằng.

Với mong muốn trường học trở thành nơi chốn yêu thích cho trẻ, khuyến khích hứng thú học tập và sáng tạo, phần khán đài chào cờ thành điểm nhấn với nét mái gấp lô xô rực rỡ như động viên, khuyến khích học sinh vượt bao đèo dốc gập ghềnh tới trường.

Chi tiết về kiến ​​trúc có trách nhiệm với xã hội

• Từ ngôi trường hiện trạng xuống cấp nghiêm trọng, không đảm bảo kết cấu, rất nguy hiểm cho học sinh. Dự án đã kêu gọi sự chung tay góp sức của cộng đồng, toàn bộ số tiền mua vật liệu được quyên góp bởi các nhà hảo tâm trong nươc và quốc tế, phụ huynh học sinh và cô giáo đóng góp ngày công lap động tham gia thi công, quyên góp cây xanh. Công trình là thành quả của mọi người, tạo phụ huynh và học sinh có tinh thần trách nhiệm với chính công trình của mình.
• Ngôi làng là cộng đồng dân tộc Thái, với truyền thống xây nhà sử dụng nhiều gỗ tự nhiên, tuy nhiên hiện nay gỗ tự nhiên không đủ, do vậy nên việc sử dụng gạch đất giúp họ tiếp cận một sự lựa chọn mới có tính bền vững hơn. Người dân tham gia xây dựng được huấn luyện, hướng dẫn đề có thể tự làm gạch đất phục vụ cho chính mình. Từ đó phát triển kinh tế, lan tỏa đến cộng đồng khác.
• Ngôi trường mới đem lại một không gian học an toàn, ấm đông, mát hè, tạo niềm hứng khởi mạnh mẽ tới các em nhỏ. Ngoài giờ học, trường còn là không gian sinh hoạt cộng đồng của làng, người dân sinh hoạt văn hóa, thể thao, hội họp,...

Công nghệ Dự án Sáng tạo

Ứng dụng công nghệ xây dựng gạch đất nhằm tận dụng đất thải trong quá trình xây dựng, thân thiện môi trường, thi công tại chỗ, giảm giá thành xây dựng.

Gạch có cường độ cao, độ đàn hồi lớn, khả năng cách âm và cách nhiệt tốt.

Qua quá trình thi công, người dân địa phương được đào tạo làm gạch đất để có thể tự làm gạch phục vụ cho địa phương của họ