NHÀ CỘNG ĐỒNG CHIỀNG YÊN
Tên công trình
:NHÀ CỘNG ĐỒNG CHIỀNG YÊN
Chủ trì thiết kế
:Đỗ Minh Đức
Địa điểm
:Vân Hồ, Sơn La
Nhà đầu tư
:PV-GAS
Hoàn thành
:2018
Chiềng Yên là một xã thuộc huyền Vân Hồ, tỉnh Sơn La... nằm giữa rừng già nguyên sinh, phong cảnh đẹp, khí hậu trong lành, nhiều tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng. Tuy nhiên do giao thông khó tiếp cận nên vẫn còn khó khăn.
Cộng đồng sinh sống ở đây chủ yếu là 5 dân tộc: Thái, Mường, Dao, Mông. Là nơi có nền văn hóa đa dạng phong phú, cùng với tri thức bản địa thể hiện rõ nét, tuy nhiên các dân tộc chưa có sự gắn kết, giao thoa với nhau. Các cộng đồng cô lập ở từng khu vực riêng rẽ.
Nhà cộng đồng Chiềng Yên được xây dựng với mục đích tạo ra một không gian sinh hoạt cộng đồng, ngôi nhà chung của các dân tộc, nơi hoạt động về văn hóa, nghề thủ công, vui chơi, du lịch…Công trình được xây dựng có khả năng thu hút, phát huy các nguồn lực xã hội, truyền cảm hứng tới cộng đồng địa phương và các vùng lân cận, gợi mở những hướng phát triển bền vững về văn hóa, kinh tế, xây dựng - kiến trúc trên nguồn tri thức bản địa.
Công trình tận dụng tối đa nguồn năng lượng, vật liệu sẵn có, tối ưu chi phí xây dựng, vận hành.
Toàn bộ đất phế thải từ quá trình xây dựng để làm gạch giúp tối ưu chi phí. Gạch đất có ưu điểm cách âm cách nhiệt hiệu quả, tính giãn nở tốt, khả năng chịu lửa cao – không phát thải khí độc. Phần khung, mái được làm bằng tre và lá bản địa. Tận dụng thế năng của thác nước để sản sinh điện chiếu sáng.
Các công đoạn sản xuất đơn giản, do vậy lao động địa phương đều có thể tham gia sản xuất, xây dựng cho dự án, cũng là phương pháp để người dân có thể làm quen với vật liệu xây dựng mới, thân thiện, thay thế cho các vật liệu xây dựng cũ như: Tường trình, gạch nung, bê tông, gỗ.
Vị trí xây nhà cộng đồng được cân nhắc kỹ lưỡng, vừa thuận tiện tiếp cận cho người dân và khách thập phương, vừa có thể tạo điểm nhấn trong khung cảnh, đóng góp nhiều giá trị cho địa phương như (du lịch, hoạt động văn hóa, làm ăn kinh tế,…).
Công trình như một ngôi nhà chung - trung tâm thông tin thúc đẩy du lịch địa phương, hội họp, sản xuất – giới thiệu nghề thủ công truyền thống (dệt thổ cẩm, mây tre đan, thuốc nam…), nơi diễn ra các hoạt động văn hóa dân tộc, tổ chức sự kiện..., gắn kết mọi người lại gần nhau, cùng lao động và phát triển kinh tế.
Thiết kế lấy cảm hứng từ hình ảnh chiếc khăn đội đầu của người dân tộc, hòa hợp với nhịp điệu núi đồi, đồng ruộng và thác nước. Nhà cộng đồng vừa lạ vừa quen, ăn vào khung cảnh, là kết quả của quá trình học hỏi, tiếp thu, tiếp biến văn hóa và sự thông thái bản địa trên nguồn lực địa phương.
Công trình áp dụng những giải pháp kiến trúc xanh với tường bằng gạch đất tại chỗ, kết cấu khung tre, gỗ tái chế, mái lá xòe rộng, chắn triệt để nắng nóng hướng Đông - Tây, tận dụng thế năng thác nước sản sinh điện. Sử dụng công nghệ bể phốt 5 khoang cùng công nghệ wetland đảm bảo nước thải ko ô nhiễm.
Thuộc chuỗi dự án “Nhà cộng đồng cho các vùng dân tộc”, cùng với các công trình: nhà cộng đồng Suối rè, nhà cộng đồng Tả phìn, nhà cộng đồng Nam dam, nhà cộng đồng Cam thanh…, Chiềng yên đã góp thêm tiếng nói khẳng định về việc bào tồn-phát huy văn hóa bản địa, truyền thống dân tộc, xây dựng từ nguồn kinh phí xã hội hóa nhờ tận dụng các nguồn lực địa phương, truyền cảm hứng mạnh mẽ tới các cộng đồng khác trong xã hội.




















